Zegarki & biżuteria

Informuje o zawartości metalu szlachetnego (platyny, złota, srebra) w stopie, z którego wykonany jest wyrób jubilerski. Złoto na przykład jest metalem dość miękkim, dlatego stosuje się jego stopy z innymi metalami, które utwardzają złoto, a także zmieniają jego zabarwienie lub wygładzają powierzchnię. Próba jubilerska informuje z dokładnością do 0,001 o stosunku masy metalu szlachetnego do całkowitej masy stopu. Na przykład próba złota 0,585 oznacza, że w 1000 jednostek masy tego stopu, 585 stanowi czyste złoto. Do początku XX wieku próbę złota wyrażano najczęściej w karatach. Według tego systemu oznaczania, złoto próby 0,585 to inaczej złoto 14-karatowe (dawniej używano także określenia „złoto próby trzeciej”). Odpowiednio, złoto próby 0,750 to inaczej złoto 18-karatowe, a próby 0,333 to złoto 8-karatowe. Czyste złoto teoretycznie posiada próbę 1000/1000. Jednak ze względu na to, że całkowite oczyszczenie złota nie jest możliwe – w praktyce najwyższą próbą złota jest próba 0,999. Kruszec tej próby uznaje się za czyste, 24-karatowe złoto. Zgodnie z obowiązującym prawem, wyroby z platyny, ze złota i srebra oferowane Klientowi muszą mieć wybitą przez Urząd Probierczy odpowiednią cechę probierczą. Zawarte są w niej informacje o rodzaju metalu szlachetnego z którego wykonany jest wyrób (mówi o tym odpowiedni symbol graficzny) oraz o próbie, czyli zawartości metalu szlachetnego w 1000 jednostkach wyrobu. Odpowiednia litera informuje także o miejscu cechowania wyrobu, na przykład – P – oznacza Urząd Probierczy w Poznaniu. Wyroby z platyny lub ze złota o masie mniejszej niż jeden gram oraz wyroby ze srebra o masie mniejszej niż pięć gramów w sztuce – nie podlegają obowiązkowi cechowania. Odstępuje się także od cechowania delikatnych wyrobów jubilerskich o większej masie, w przypadku gdy wybicie cechy probierczej może je uszkodzić. Wyroby takie powinny mieć odpowiedni certyfikat, zawierający informacje odpowiadające właściwej dla tego wyrobu, cesze probierczej. Zdarza się, że są one także ocechowane poprzez wykonanie odpowiedniego graweru laserem.

[tekst pochodzi ze strony www.yes.pl]

POLSKIE ZNAKI PROBIERCZE

Prawo probiercze

Dz.U.93.55.249
2001-03-30 zm. Dz.U.00.120.1268 art.48
2002-01-01 zm. Dz.U.01.154.1800 art.12
2002-10-01 zm. Dz.U.01.126.1382 art.9
2003-01-01 zm. Dz.U.01.63.636 art.30
zm. Dz.U.01.154.1800 art.12
2003-10-17 zm. Dz.U.03.171.1664 art.1

USTAWA
z dnia 3 kwietnia 1993 r.
Prawo probiercze.

Art. 1. 1. Wyroby z metali szlachetnych przeznaczone do obrotu na terenie Rzeczypospolitej Polskiej podlegają obowiązkowi badania i cechowania przez organy administracji probierczej, którymi są:
1) Prezes Głównego Urzędu Miar, działający na podstawie odrębnych przepisów, zwany dalej „Prezesem Urzędu”,
2) dyrektorzy okręgowych urzędów probierczych,
3) naczelnicy obwodowych urzędów probierczych.
2. Organy administracji probierczej wykonują swoje zadania przy pomocy podległych im urzędów.
3. Dyrektorów okręgowych urzędów probierczych powołuje i odwołuje Prezes Urzędu.
4. Naczelników obwodowych urzędów probierczych powołuje i odwołuje Prezes Urzędu na wniosek właściwych dyrektorów okręgowych urzędów probierczych.

Art. 1a. 1. Minister właściwy do spraw gospodarki określi, w drodze rozporządzenia, szczegółowy zakres działania organów i urzędów administracji probierczej.
2. Minister właściwy do spraw gospodarki, w drodze rozporządzenia, tworzy i znosi okręgowe i obwodowe urzędy probiercze, a także określa ich obszar działania i siedziby, przy uwzględnieniu lokalnych potrzeb oraz tradycji  poszczególnych województw i powiatów, jak również warunków ekonomicznych działania tych urzędów.
3. Organizację okręgowych urzędów probierczych określają regulaminy nadane przez Prezesa Urzędu, przy uwzględnieniu możliwości kadrowych i finansowych urzędów.

Art. 2. Metalami szlachetnymi w rozumieniu ustawy są: platyna, złoto, srebro i metale z grupy platynowców:
iryd, osm, pallad, rod i ruten, w stanie czystym albo w stopach z innymi metalami.

Art. 3. 1. Zawartość metalu szlachetnego w wyrobach określa się próbą.
2. Próba jest to stosunek masy czystego metalu szlachetnego zawartego w stopie do masy stopu, wyrażony w częściach tysięcznych.

Art. 4. Wyrób odpowiada danej próbie, jeżeli zawartość metalu szlachetnego nie jest mniejsza od przewidzianej dla danej próby.

Art. 5. Minister właściwy do spraw gospodarki określa, w drodze rozporządzenia:
1) próby dla wyrobów z metali szlachetnych, uwzględniając zasadę określoną w art. 3 i 4,
2) wymagania, jakim powinny odpowiadać wyroby z metali szlachetnych zgłaszane do badania i cechowania, tryb zgłaszania, metody badania i cechowania tych wyrobów oraz wzory cech probierczych, uwzględniając w szczególności obowiązki podmiotów zobowiązanych do zgłaszania wyrobów, sposób określania zawartości metali szlachetnych w tych wyrobach, kryteria doboru cech probierczych do rodzaju wyrobów oraz opis wizerunków cech,
3) sposób postępowania z wyrobami z metali szlachetnych nie odpowiadającymi najniższej próbie, ustalonej zgodnie z pkt 1, uwzględniając w szczególności możliwość oznaczenia ich znakiem MET lub wydania świadectwa badania oraz sposób postępowania z wyrobami nie odpowiadającymi próbom deklarowanym przez podmioty zgłaszające.

Art. 6. 1. Wyroby z metali szlachetnych, odpowiadające próbom ustalonym na podstawie art. 5 pkt 1, oznaczane są cechą probierczą, właściwą dla metalu szlachetnego i próby.
2. Oznaczenie wyrobu cechą probierczą ma charakter decyzji administracyjnej.
3. W określonych przypadkach cecha probiercza może być zastąpiona w obrocie świadectwem badania.
4. Minister właściwy do spraw gospodarki określi, w drodze rozporządzenia, przypadki, o których mowa w ust.
3, uwzględniając przyczyny niepozwalające na oznaczenie wyrobu cechą probierczą, w szczególności polegające na możliwości uszkodzenia wyrobu podczas cechowania, braku miejsca na umieszczenie cechy oraz wykonaniu elementów wyrobu z metalu nieszlachetnego.

Art. 7. 1. Do obrotu na terenie Rzeczypospolitej Polskiej mogą być wprowadzone wyłącznie wyroby z metali szlachetnych oznaczone:
1) polskimi cechami probierczymi,
2) cechami probierczymi, których obowiązek uznawania wynika z wiążących Rzeczpospolitą Polską umów międzynarodowych,
3) cechami probierczymi, na podstawie których dopuszczono wyroby z metali szlachetnych do obrotu w krajach członkowskich Unii Europejskiej.
2. Prezes Urzędu może zwolnić od obowiązku zgłaszania do badania i cechowania wyroby z metali szlachetnych sprowadzane z zagranicy i oznaczone cechą urzędu probierczego kraju, w którym zostały wyprodukowane, jeżeli zawartość czystego metalu szlachetnego w tych wyrobach nie jest mniejsza od próby najniższej, ustalonej na podstawie art. 5 pkt 1.
3. Zwolnienie od obowiązku zgłaszania do badania i cechowania wyrobów, o których mowa w ust. 2, następuje w drodze decyzji administracyjnej.

Art. 8. 1. Obowiązek zgłaszania do badania i cechowania nie dotyczy:
1) wyrobów dawnego pochodzenia, mających wartość historyczną lub artystyczną,
2) narzędzi i aparatów lub ich części, służących do celów naukowych i przemysłowych,
2a) wyrobów medycznych lub ich części,
3) odznak, orderów, odznaczeń państwowych i innych,
4) inkrustacji,
5) monet, chociażby stanowiły części składowe wyrobów z metali szlachetnych,
6) surowców i półfabrykatów oraz złomu, w szczególności bloków, sztab, zlewków, blach, taśm, drutu, z zastrzeżeniem art. 11.
2. Minister właściwy do spraw kultury i ochrony dziedzictwa narodowego określa, w drodze rozporządzenia, kryteria kwalifikacji wyrobów, o których mowa w ust. 1 pkt 1, uwzględniając w szczególności wyroby mające wartość historyczną lub artystyczną, które zostały wytworzone co najmniej 36 lat przed dniem powstania obowiązku zgłaszania ich do badania i cechowania w celu wprowadzenia do obrotu na terenie Rzeczypospolitej Polskiej.

Art. 9. 1.Wyroby z platyny lub wyroby ze złota o masie mniejszej niż 1 gram oraz wyroby ze srebra o masie mniejszej niż 5 gramów – nie podlegają obowiązkowi badania i cechowania. Wyroby te powinny odpowiadać jednej z prób ustalonych na podstawie art. 5 pkt 1.
2. Wyroby, o których mowa w ust. 1, powinny być zaopatrzone przez wprowadzającego je do obrotu handlowego w informację o ich masie i próbie.

Art. 10. Przedmioty, o których mowa w art. 8 i 9, mogą być badane i cechowane na wniosek zgłaszającego.
Art. 11. Przepisy ustawy dotyczące wyrobów z metali szlachetnych stosuje się odpowiednio do półfabrykatów z metali szlachetnych, przeznaczonych do celów dentystycznych.

Art. 12. Wyroby z metali nieszlachetnych, pokryte powłoką z metali szlachetnych albo z wyglądu przypominające wyroby z metali szlachetnych, powinny być przez wytwórcę lub sprzedawcę oznaczone znakiem „metal” albo „met”, albo w inny sposób uzgodniony z właściwym miejscowo urzędem probierczym.

Art. 13. 1. Nowo wytworzone wyroby z metali szlachetnych powinny być oznaczone znakiem wytwórcy.
2. Wytwórcy wyrobów, o których mowa w ust. 1, są obowiązani uzgodnić swe znaki imienne we właściwych terytorialnie okręgowych urzędach probierczych i zgłosić je w tych urzędach do ewidencji.

Art. 14. Sprzedawcy wyrobów z metali szlachetnych i złotnicy są obowiązani wywiesić w miejscu widocznym dla klientów wzory cech probierczych wyrobów znajdujących się w sprzedaży.

Art. 15.1. Nadzór nad przestrzeganiem przepisów ustawy sprawują organy administracji probierczej.
2. Nadzór, o którym mowa w ust. 1, jest sprawowany w szczególności poprzez kontrole przeprowadzane przez pracowników administracji probierczej, którzy po okazaniu legitymacji służbowej i pisemnego upoważnienia są uprawnieni do:
1) wstępu na teren nieruchomości lub pomieszczeń, w których jest prowadzone przetwórstwo, naprawa lub obrót wyrobami z metali szlachetnych,
2) sprawdzania dokumentów potwierdzających rejestrację prowadzonej działalności gospodarczej,
3) zbierania ustnych i pisemnych wyjaśnień w sprawach objętych zakresem kontroli,
4) gromadzenia i zabezpieczania dowodów naruszenia przepisów ustawy,
5) legitymowania osób, w uzasadnionych przypadkach, w celu ustalenia ich tożsamości.
3. Kontrola, o której mowa w ust. 2, dotyczy przestrzegania przepisów ustawy przez osoby fizyczne, osoby prawne oraz jednostki organizacyjne nieposiadające osobowości prawnej, prowadzące przetwórstwo, naprawę lub obrót wyrobami z metali szlachetnych, zwane dalej „kontrolowanymi”.
4. Kontrolowani są uprawnieni do:
1) uzyskania informacji o swoich prawach oraz o zakresie przeprowadzanej kontroli,
2) obecności podczas wszystkich czynności kontrolnych dokonywanych przez pracowników urzędów probierczych,
3) podpisania protokołu kontroli albo podania, w ciągu 7 dni od dnia doręczenia protokołu, pisemnego uzasadnienia przyczyny odmowy jego podpisania.

Art. 15a. 1. Organy administracji probierczej współdziałają, w zakresie sprawowania nadzoru nad przestrzeganiem przepisów ustawy, z innymi jednostkami administracji publicznej uprawnionymi do kontroli.
2. Organy lub upoważnieni pracownicy administracji probierczej mogą wezwać, w uzasadnionych przypadkach, także ustnie, do pomocy funkcjonariuszy Policji, jeżeli natrafią na opór, który uniemożliwia lub utrudnia wykonywanie kontroli.

Art. 15b. 1. Minister właściwy do spraw gospodarki w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw wewnętrznych określi, w drodze rozporządzenia, tryb i sposób przeprowadzania kontroli oraz wzory upoważnień do kontroli, legitymacji i protokołów, uwzględniając w szczególności:
1) zakres przeprowadzania kontroli, w tym zakres udostępniania wyrobów z metali szlachetnych oraz dokumentacji związanej z przetwórstwem, naprawami i obrotem tymi wyrobami, a także zabezpieczenia dowodów naruszenia ustawy,
2) zakres współdziałania z jednostkami administracji publicznej oraz z Policją.

Art. 16. 1. Pobiera się opłaty za czynności organów i urzędów administracji probierczej związane z:
1) badaniem stopów metali szlachetnych i wyrobów wykonywanych z takich stopów,
2) cechowaniem zbadanych wyrobów i stopów,
3) dokonywaniem ekspertyz wyrobów i stopów.
2. Minister właściwy do spraw finansów publicznych, po zasięgnięciu opinii Prezesa Głównego Urzędu Miar, określa, w drodze rozporządzenia, wysokość opłat i tryb ich pobierania.
3. Nie uiszczone w terminie należności za czynności urzędów probierczych podlegają ściągnięciu w trybie egzekucji administracyjnej świadczeń pieniężnych. Do należności tych stosuje się odpowiednio przepisy o zobowiązaniach podatkowych.

Art. 17. Kto:
1) wprowadza do obrotu nie ocechowane wyroby z metali szlachetnych,
2) nie dopełnia obowiązku określonego w art. 13 ust. 1 lub 2 albo w art. 14,
3) wprowadza do obrotu handlowego wyroby nie oznaczone w myśl art. 12,
4) uniemożliwia organom administracji probierczej wykonywanie ich zadań w zakresie sprawowania nadzoru przez:
a) utrudnianie wstępu na teren nieruchomości lub pomieszczeń,
b) odmowę udostępnienia dokumentów, o których mowa w art. 6 ust. 3 i art. 7 ust. 3,
c) uniemożliwianie gromadzenia i zabezpieczania dowodów naruszenia przepisów ustawy – podlega karze grzywny.

Art. 18. Orzekanie w sprawach o czyny wymienione w art. 17 następuje w trybie przepisów Kodeksu postępowania w sprawach o wykroczenia.

Art. 19. Traci moc ustawa z dnia 29 czerwca 1962 r. – Prawo probiercze (Dz. U. Nr 39, poz. 173 i z 1989 r. Nr 35, poz. 192).

Art. 19a. Przepis art. 7 ust. 1 pkt 3 stosuje się od dnia uzyskania przez Rzeczpospolitą Polską członkostwa w Unii Europejskiej.

Art. 20. Ustawa wchodzi w życie z dniem 1 stycznia 1994 r.